Thảm họa lũ quét Nepal: Xe khách bị cuốn vào đường hầm thủy điện, 14 người thiệt mạng và 23 người mất tích

Vào một buổi chiều cuối tháng Bảy, khi cơn mưa gió mùa vẫn chưa có dấu hiệu ngừng, một chiếc xe khách chở đầy hành khách đang lăn bánh trên con đường ngoằn ngoèo dọc theo dãy Himalaya. Không ai trên xe biết rằng chỉ vài phút sau, chiếc xe sẽ biến mất vào lòng đất – không phải vì một vụ sạt lở hay một cây cầu gãy, mà bởi một đường hầm thủy điện đang há miệng chờ đợi dưới dòng nước xiết. Đó là ngày 29 tháng 7 năm 2026, một ngày mà người dân Nepal sẽ không bao giờ quên. Một trận lũ quét bất ngờ đã cuốn chiếc xe khách xuống sông Trishuli, và dòng nước dữ đã đẩy chiếc xe thẳng vào cửa hầm của nhà máy thủy điện Chilime đang vận hành. Trong số những người trên xe, 14 thi thể đã được tìm thấy, 23 người khác vẫn đang mất tích, và hy vọng sống sót sau nhiều ngày tìm kiếm gần như đã tắt. "Đây là một trong những thảm họa giao thông tồi tệ nhất trong lịch sử Nepal," ông Shri Ram Neupane, một nghị sĩ địa phương, nói với giọng khàn đặc sau nhiều giờ túc trực tại hiện trường. "Chúng tôi chưa bao giờ thấy một vụ việc nào như thế này. Một chiếc xe khách bị nuốt chửng bởi một đường hầm thủy điện – điều này vượt quá sức tưởng tượng của bất kỳ ai." Người phát ngôn quân đội, Chuẩn tướng Raja Ram Basnet, cho biết lực lượng cứu hộ đã phải đối mặt với những điều kiện vô cùng khó khăn. "Dòng nước chảy xiết và bùn đá ngập tràn khiến việc tiếp cận hiện trường gần như bất khả thi trong 24 giờ đầu tiên," ông nói. "Chúng tôi đã phải sử dụng thiết bị lặn và máy bơm công suất lớn để hút nước khỏi đường hầm." Con đường nơi xảy ra tai nạn là một trong những tuyến đường huyết mạch nối thủ đô Kathmandu với các huyện phía bắc. Mùa mưa ở Nepal luôn biến những con đường này thành tử địa – sạt lở, ngập lụt và tai nạn là chuyện thường ngày. Nhưng chưa bao giờ có một vụ tai nạn nào kỳ lạ và thương tâm đến vậy. Chiếc xe khách, theo lời kể của những nhân chứng sống sót hiếm hoi, đang di chuyển chậm vì mưa lớn làm giảm tầm nhìn. Bất ngờ, một khối nước khổng lồ từ sườn núi đổ xuống, cuốn phăng chiếc xe như một món đồ chơi. Dòng nước quá mạnh, tài xế không thể kiểm soát tay lái. Chiếc xe trượt dài trên mặt đường ướt nhẹp trước khi lao xuống sông. "Tôi nghe thấy tiếng la hét, rồi mọi thứ tối sầm lại," một người sống sót kể lại từ giường bệnh. "Khi tôi mở mắt ra, tôi thấy mình đang ở dưới nước, và chiếc xe đang bị đẩy về phía một cái hang tối đen như mực." Đường hầm thủy điện Chilime, dài khoảng 4 km, được xây dựng để dẫn nước từ sông Trishuli đến tua bin phát điện. Vào thời điểm xảy ra tai nạn, nhà máy đang vận hành bình thường. Cửa hầm rộng khoảng 6 mét, đủ để chiếc xe khách chui lọt mà không gặp trở ngại nào. "Thiết kế của đường hầm này không tính đến kịch bản một chiếc xe khách bị cuốn vào," một kỹ sư thủy điện giấu tên cho biết. "Lưới chắn rác ở cửa hầm chỉ được thiết kế để chặn cây cối và đá lớn, không phải để chặn một chiếc xe nặng nhiều tấn." Sau khi chiếc xe biến mất trong đường hầm, dòng nước tiếp tục đẩy nó đi sâu vào bên trong. Các nhân viên vận hành nhà máy phát hiện sự cố khi lưu lượng nước giảm đột ngột và tua bin phát ra âm thanh bất thường. Họ lập tức dừng máy và báo cáo lên cấp trên. Lực lượng cứu hộ đến hiện trường trong vòng hai giờ sau khi nhận được tin báo. Nhưng phải mất thêm 12 giờ nữa họ mới có thể tiếp cận được cửa hầm. "Nước vẫn chảy xiết và mực nước dâng cao khiến chúng tôi không thể làm gì được," một nhân viên cứu hộ kể lại. "Chúng tôi phải chờ đến khi nước rút bớt." Khi nước rút, cảnh tượng hiện ra trước mắt các nhân viên cứu hộ thật khủng khiếp. Chiếc xe khách bẹp dúm, nằm cách cửa hầm khoảng 200 mét. Xung quanh là xác của những hành khách xấu số, bị dòng nước xô đập vào thành hầm. Một số thi thể bị cuốn đi xa hơn, mắc kẹt giữa những tảng đá lớn. "Đây là một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất mà tôi từng tham gia," một bác sĩ pháp y nói. "Các thi thể bị tổn thương nặng do va đập và ngâm nước lâu. Việc nhận dạng sẽ mất nhiều thời gian." Tính đến ngày thứ ba sau thảm họa, 14 thi thể đã được trục vớt và đưa về bệnh viện trung tâm Kathmandu. 23 người khác vẫn đang mất tích, và các đội tìm kiếm đang mở rộng phạm vi xuống hạ lưu sông Trishuli. "Chúng tôi sẽ không ngừng tìm kiếm cho đến khi tìm thấy tất cả mọi người," Chuẩn tướng Basmet khẳng định. Thiệt hại về cơ sở hạ tầng cũng rất lớn. Nhà máy thủy điện Chilime bị hư hỏng nặng, với thiệt hại ước tính lên tới 387,5 tỷ rupee Nepal (khoảng 2,9 tỷ USD). Đường hầm bị tắc nghẽn bởi xe khách và các mảnh vỡ, cần phải được nạo vét và sửa chữa trước khi có thể vận hành trở lại. Việc này có thể mất nhiều tháng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn cung điện cho khu vực. "Chúng tôi đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng kép," một quan chức chính phủ cho biết. "Vừa phải giải quyết hậu quả của thảm họa, vừa phải tìm cách khôi phục nguồn điện cho hàng nghìn hộ gia đình." Thảm họa này đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn giao thông ở Nepal, một quốc gia có địa hình đồi núi hiểm trở và hệ thống đường sá xuống cấp. Mỗi năm, hàng trăm người thiệt mạng vì tai nạn giao thông trên những con đường ngoằn ngoèo ôm sát vực thẳm. Nhưng vụ tai nạn lần này đặc biệt gây chấn động vì tính chất hi hữu của nó. "Chúng ta cần phải xem xét lại toàn bộ hệ thống an toàn trên các tuyến đường gần hồ chứa và nhà máy thủy điện," nghị sĩ Neupane nói. "Không thể để một thảm họa như thế này xảy ra lần nữa." Khi những thi thể cuối cùng được đưa lên khỏi đường hầm, một bầu không khí tang thương bao trùm khắp Nepal. Những ngôi làng dọc theo sông Trishuli mất đi những người thân yêu. Những gia đình mất đi trụ cột. Và một câu hỏi lớn vẫn còn bỏ ngỏ: Làm thế nào để ngăn chặn một thảm kịch tương tự trong tương lai? Câu trả lời, có lẽ, không chỉ nằm ở những tấm lưới chắn chắc hơn hay những bức tường bê tông cao hơn. Nó nằm ở cách chúng ta nhìn nhận về sự an toàn – không phải như một chi phí, mà như một giá trị cốt lõi. Nepal đã trả giá quá đắt cho bài học này. Và khi mùa mưa vẫn còn tiếp diễn, những con đường vẫn ướt, và những dòng sông vẫn cuồn cuộn chảy, người dân Nepal chỉ biết cầu nguyện rằng sẽ không có thêm một chiếc xe nào bị cuốn vào bóng tối nữa.