Va chạm Van Bommel – Bouwman: Derksen lên tiếng giữa cơn bão truyền thông Hà Lan

Một pha tranh chấp ở giữa sân, nhưng cả Eredivisie như bị chia làm hai phe. Ruben van Bommel và Aaron Bouwman cùng lao vào trái bóng trong trận Ajax – PSV. Không có gầm giày, không có cùi chỏ, không có ý đồ triệt hạ. Chỉ có hai cơ thể gặp nhau quá nhanh, quá trớ trêu. Bouwman nằm sân, khuôn mặt nhăn lại vì đau. Trọng tài Van der Eijk để trận đấu tiếp tục. Ngay lập tức, một phần khán đài và truyền thông đòi thẻ đỏ. Vài giờ sau, Johan Derksen lên tiếng. Cựu danh thủ, nay là chuyên gia bình luận gạo cội của bóng đá Hà Lan, không đi theo làn sóng phẫn nộ. Ông nói thẳng: tình huống này rất đáng buồn, hình ảnh trông rất xấu, nhưng đó không phải một pha phạm lỗi. Theo Derksen, Van Bommel chỉ nhìn thấy Bouwman ở tích tắc cuối cùng và xoay vai để tự vệ. Bouwman thì hoàn toàn không hề thấy đối thủ lao tới. Hai cầu thủ đều tập trung vào bóng, va chạm chỉ là tai nạn. Bóng đá là môn thể thao va chạm. Người xem ngồi trước màn hình có thể xem chậm, xem lại từ nhiều góc quay. Cầu thủ trên sân chỉ có một phần nghìn giây để phản xạ. Khi bóng lăn ở khu trung tuyến, khi cả hai người đều có quyền tranh chấp, sẽ có những khoảnh khắc không ai kịp tránh. Derksen hiểu điều đó. Ông từng chơi bóng, từng vào bóng bằng cả cơ thể, từng là người đứng giữa vòng xoáy của những pha bóng nóng. Vì vậy, ông không gọi Van Bommel là kẻ ác. Nhưng truyền thông và một bộ phận công chúng Hà Lan lại không tỉnh táo như vậy. Trên mạng xã hội, người ta dùng những từ rất nặng. Có nơi gọi tình huống này là ô nhục. Thậm chí, cụm từ giống như "âm mưu giết người" cũng xuất hiện trong những bình luận đầy cảm xúc. Một pha va chạm không chủ đích bị đẩy lên thành tội ác. Derksen gọi đó là những câu chuyện cuồng loạn. Ông không ngại đi ngược lại đám đông, bởi với ông, bóng đá cần sự chính xác và công bằng, không cần những bản án được dựng lên từ sự phẫn nộ nhất thời. Trọng tài Van der Eijk bị đặt dưới áp lực rất lớn. Có người cho rằng ông đã bỏ qua một tình huống nghiêm trọng. Nhưng Derksen khẳng định điều ngược lại: quyết định không truất quyền thi đấu của trọng tài là xuất sắc. Đó là một quyết định đúng luật, đúng bản chất tình huống, và quan trọng hơn, không bị dư luận dẫn dắt. Trong thời đại mà mỗi pha bóng đều bị soi dưới kính lúp, một trọng tài dám giữ vững lập trường như vậy là điều đáng quý. Vụ việc này không chỉ dừng lại ở chuyện đúng sai của một quyết định. Nó cho thấy một hệ lụy lớn hơn: áp lực truyền thông có thể định hình cách trọng tài thổi phạt trong tương lai. Nếu Van der Eijk rút thẻ đỏ chỉ vì sợ phản ứng, ông ấy có thể đã biến một tai nạn thành một án phạt. Khi đó, bóng đá sẽ trở thành môn thể thao mà các cầu thủ ngại tranh bóng, ngại lao vào những pha 50-50 vì sợ bị hiểu lầm. Điều đó còn nguy hiểm hơn một pha va chạm. Hãy thử đặt mình vào vị trí Van Bommel. Một cầu thủ chạy theo trái bóng, mắt dán vào điểm rơi, thì bất ngờ một bóng người xuất hiện trước mặt. Phản xạ tự nhiên nhất là xoay vai, thu người để bảo vệ chính mình. Không cầu thủ nào muốn gây chấn thương cho đồng nghiệp. Cũng không cầu thủ nào muốn tự làm đau mình. Khi cả hai cùng lao vào quả bóng, ai là người có lỗi? Câu trả lời của Derksen rất rõ ràng: không ai cả. Đây không phải một pha bóng thô bạo, mà là một tai nạn trong một môn thể thao tốc độ. Truyền thông có sức mạnh rất lớn. Một góc quay chậm có thể biến một pha chạm vai thành một cú đánh vào mặt. Một tiêu đề giật gân có thể khiến hàng nghìn người tin rằng họ vừa chứng kiến một hành vi bạo lực. Nhưng Derksen đang cố kéo cuộc tranh luận trở về đúng quỹ đạo. Bóng đá không phải lúc nào cũng có kẻ xấu. Sẽ có chấn thương, sẽ có những hình ảnh khó coi, nhưng không phải cứ có hình ảnh khó coi là có tội. Eredivisie luôn là giải đấu của những trận cầu nảy lửa, nơi những cuộc đối đầu Ajax – PSV luôn mang đến cảm xúc mạnh. Chính vì vậy, những tình huống như thế này rất dễ bị thổi phồng. Nhưng nếu để cảm xúc lấn át lý trí, người hâm mộ sẽ đánh mất thứ bóng đá nguyên bản nhất. Còn các trọng tài, nếu phải sống trong nỗi sợ bị phán xét sau mỗi quyết định, họ sẽ không dám thổi đúng, mà sẽ thổi theo tiếng ồn của khán đài và mạng xã hội. Derksen không chỉ bảo vệ một trọng tài. Ông đang bảo vệ nguyên tắc cơ bản của bóng đá: phán quyết phải dựa trên luật, dựa trên bản chất tình huống, chứ không dựa trên mức độ phẫn nộ của công chúng. Một pha va chạm ở giữa sân, dù trông có đáng sợ đến đâu, vẫn chỉ là một phần của trận đấu. Cầu thủ có thể ôm mặt lăn lộn, truyền thông có thể viết những bài đầy kịch tính, nhưng sự thật nằm ở chính khoảnh khắc họ cùng chạy theo trái bóng. Có lẽ Bouwman sẽ còn bầm tím một thời gian. Có lẽ Van Bommel sẽ bị nhắc đến nhiều ngày tới. Nhưng điều đọng lại không phải là một chiếc thẻ đỏ hay một bản án truyền thông. Điều đọng lại là cách người ta chọn nhìn nhận một tai nạn: bằng sự thấu hiểu của những người từng chơi bóng, hay bằng sự cuồng loạn của những người chỉ ngồi trước màn hình. Derksen đã chọn cách thứ nhất. Và đó là lý do tiếng nói của ông vẫn có giá trị sau bao nhiêu năm trong nghề. Không phải trận đấu nào cũng cần một thủ phạm. Không phải pha va chạm nào cũng cần một án phạt. Bóng đá vốn dĩ được sinh ra từ những cuộc tranh chấp, từ những cú xoay người, từ những pha đua tốc độ. Nếu chúng ta quá sợ hãi trước những hình ảnh nặng nề, chúng ta sẽ làm mất đi sức sống của trò chơi này. Johan Derksen hiểu điều đó, và ông đã nói lên điều mà nhiều người trong nghề thầm nghĩ nhưng không đủ can đảm để lên tiếng.